۱۳۹۹-۱۱-۷، ۰۴:۰۸ عصر
خون در مدفوع از علائم رایج بسیاری از بیماری ها است. مشاهده خون می تواند باعث اضطراب و استرس شدید بیمار شود. ولی ما شما را به آرامش دعوت می کنیم. زیرا این علامت همیشه هم مربوط به بیماری های خطرناک نیست. ابتلا به انواع بیماری های دستگاه گوارش، بیماریهای نشیمنگاهی و برخی از سرطان ها می تواند عامل این نشانه باشد. بیماری بواسیر شایعترین علت خونریزی مقعد یا مشاهده لخته خون در مدفوع است.
در هر صورت لازم است قبل از هر اقدام خودسرانه ای به پزشک مراجعه کنید تا علت مشاهده خون مشخص شود و درمان متناسب با عامل خونریزی انجام شود. در ادامه به شما خواهیم گفت که خون در مدفوع نشانه چیست؟ و چگونه می توان این مشکل را حل کرد؟
علل خون در مدفوع
مشاهده خون یعنی قسمتی از دستگاه گوارش آسیب دیده و خونریزی در حال وقوع است. بسته به مقدار خونریزی رنگ مدفوع هم تغییر میکند. در بیشتر موارد این خون با چشم قابل مشاهده است و رنگ آن قرمز روشن می باشد. در مواردی مقدار خونریزی به حدی کم است که به چشم قابل رویت نبوده و نیاز به انجام آزمایش دارد. این خونریزی باعث میشود، رنگ مدفوع سیاه و تیره شود. اما وقتی در مدفوع خود خون می بینیم چه بیماری داریم؟ علت های دیدن خون در مدفوع عبارت است از:
هموروئید یا بواسیر
بواسیر شایع ترین بیماری نشیمنگاهی است که در اثر وارد شدن فشار به مقعد، رگ های آن متورم شده و از مقعد بیرون می زند. مصرف فیبر، حمام سیتز و … تا حدودی به درمان این بیماری کمک می کنند، اما بهترین کار درمان بواسیر با لیزر است.
بیماری دیورتیکولار
دیورتیکولز برجستگی های کوچکی هستند که از دیواره روده بزرگ بیرون می زنند. معمولاً دیورتیکول ها مشکلی ایجاد نمی کنند، اما در صورتی که ملتهب و عفونی شوند، امکان دارد، خونریزی کنند. مصرف دارو می تواند در برطرف کردن التهاب موثر باشد.
شقاق مقعد
بیماری شقاق یک بریدگی یا ترک عمیق است که در لبه های خارجی مقعد ایجاد می شود. عبور مدفوع بزرگ و سخت به این زخم آسیب زده و باعث خونریزی میشود. در صورتی که علت شقاق فشار و اسپاسم عضله باشد راه درمان لیزر شقاق است.
کولیت
بیماری کولیت اولسراتیو به التهاب روده بزرگ گفته میشود، در صورتی که بیماری تشدید شود و خونریزی می کند. مصرف داروهای ضد التهاب در درمان این بیماری موثر است.
آنژیو دیسپلازی
شرایطی است که موجب شکنندگی رگ های خونی و خونریزی آنها می گردد. این بیماری معمولاً با نارسایی کلیه در ارتباط است و با آندوسکوپی قابل درمان است.
زخم معده
زخم معده موجب میشود، زخمی در آستر معده یا اثنی عشر ( انتهای روده کوچک) ایجاد شود. بسیاری از زخمهای معده در اثر عفونت با باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری ایجاد می شوند. استفاده طولانی مدت یا مصرف داروهایی با دوزهای بالا به خصوص داروهای ضد التهابی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن می توانند باعث زخم معده شوند.
پولیپ
پولیپ ها توده هایی خوش خیم هستند که می توانند رشد کرده، خونریزی کنند و یا حتی بدخیم و سرطانی شوند. پولیپ ها در صورت تشخیص به هنگام باید از روده خارج شوند.
سرطان
سرطان روده یکی از چهار سرطان شایع است که می تواند عامل خونریزی مقعدی یا لخته خون در مدفوع باشد.
آسیب دیدن مری
بیماریهای مری یا زخم شدن مری می تواند موجب خونریزی گردد.
علاوه بر موارد ذکر شده، بیماریهایی مثل کرون، عفونت روده، اختلالات لخته شدن خون و واکنش های آلرژیک نیز می توانند باعث خونریزی شوند. مصرف غذاهایی با دانه های رنگی مثل چغندر نیز می تواند باعث تغییر رنگ مدفوع شود.
رنگ خون و ارتباط آن با بیماری
مشاهده مدفوع آغشته به خون یعنی بخشی از دستگاه گوارش شما آسیب دیده است. از طرفی دستگاه گوارش خود از بخش های مختلفی تشکیل شده که شامل مری تا انتهای مقعد میشود. این یعنی تشخیص علت بیماری کمی مشکل است. اما توجه به میزان و رنگ خونریزی می تواند به پزشک اطلاعات مفیدی داده و به تشخیص سریعتر عارضه کمک کند. خونریزی مقعد می تواند در سه نوع مختلف دسته بندی شود.
قرمز روشن : مشاهده خون روشن در مدفوع، یعنی قسمت تحتانی دستگاه گوارش شامل روده بزرگ و انتهای مقعد آسیب دیده است. در صورت احتمال خونریزی با بیماریهای نشیمنگاهی مثل بواسیر، شقاق و … ارتباط داشته و یا ناشی از بیماریهای التهابی روده رخ داده است.
قرمز تیره : در صورتی که رنگ خون قرمز تیره باشد، یعنی خون مدت زمان بیشتری را در بدن بوده و در واقع خونریزی از قسمت ابتدایی دستگاه گوارش یعنی معده، روده کوچک و مری است.
مدفوع سیاه رنگ: وقتی مدفوع تیره یا اصطلاحاً قیری رنگ شده، یعنی خونریزی مخفی رخ داده است. در این حالت تشخیص خونریزی ممکن نبوده و برای تایید آن باید مدفوع مورد آزمایش قرار بگیرد.
وجود خون در مدفوع کودک یا نوزاد
وجود خون در مدفوع کودک یا نوزاد
علت مشاهده خون در مدفوع نوزاد یا کودک بسیار متفاوت است و نیاز به بررسی دارد. شقاق مقعد؛ عفونت و مصرف برخی ویتامین ها می تواند علت بروز این مشکل باشد. البته در برخی موارد نیز انتقال خون از بدن مادر و یا واکنش به رژیم غذایی خاصی علت مشاهده خون است.
برای بررسی بهتر است با پزشک کودکان مشورت کنید. اگر مشکل سلامتی وجود نداشته باشد، بهتر است در رژیم غذایی کودک تغییر ایجاد کنید مثلا با مشورت پزشک لبنیات بخصوص شیر را از رژیم غذایی حذف کنید. همچنین مادر شیرده بهتر است تا مدتی مصرف لبنیات را محدود کند. بهتر است در 6 ماه اول غذایی به کودک داده نشود؛ تا از آلرژی غذایی جلوگیری به عمل آید. اگر کودک شما به شیر مادر حساسیت دارد باید با مشورت پزشک از شیر دیگری استفاده کنید.
اگر غذایی جدیدی به کودک می دهید اولین مرتبه مقدار کمی از غذا به کودک داده شود تا احتمال آلرژی غذایی بررسی شود. همچنین باید مصرف غذاهای آلرژی زا مثل سویا، تخم مرغ، بادام زمینی را متوقف کنید.
مصرف آب میوه های طبیعی با فیبر بالا را به حداقل کاهش دهید.
خون در مدفوع در بارداری
مشاهده خون در بارداری علامت بسیار شایعی است. این مشکل میتواند از عوامل بسیاری نشات بگیرد. معمولاً ترین آن یبوست و ابتلا به بواسیر در بارداری است. بهترین راه برای جلوگیری از بروز این مشکل نیز افزودن فیبر به رژیم غذای، استفاده از حمام سیتز و تحرک و ورزش است.
با پزشک مشورت کنیم؟
بله در صورت مشاهده خون، به هر مقدار و رنگی لازم است با پزشک خود مشورت کنید. اغلب بیماریها هر چقدر زودتر تشخیص داده شوند، درمان آنها راحت تر و سریع تر انجام می شود. به علاوه وجود علائم دیگر مثل گیجی، خونریزی مداوم و گرفتگی شکم، درد مقعد و حالت تهوع می تواند وضعیتی اورژانسی ایجاد کند. در صورتی که خون در مدفوع با کاهش وزن بی دلیل همراه شده لازم است سریعاً از یک متخصص کمک بگیرید.
اما شاید بپرسید برای درمان خون در مدفوع به چه پزشکی مراجعه کنیم؟ همان طور که توضیح دادیم این یک مشکل گوارشی و برای حل آن لازم است با یک متخصص گوارش مشورت کنید.
تشخیص
برای تشخیص پزشک شروع به بررسی تاریخچه پزشکی بیمار می کند و ممکن است سوالاتی در رابطه با سایر علائم، رنگ خون و تعداد دفعات مشاهده خون بپرسد. این سوالات معمولاً عبارتند از :
هنگام دفع احساس درد دارید؟
آیا بی دلیل وزن شما کاهش یافته؟
آیا در بین اعضای خانواده خود سابقه ابتلا به بیماریهای گوارشی به خصوص سرطان دارید؟
آیا تغییر در نحوه و تعداد اجابت مزاج ایجاد شده است؟
سایر علائم چیست؟ مثلا هنگام دفع احساس سوزش یا خارش دارید؟
در آخر نیز آزمایشات دیگری جهت تشخیص علت بیماری انجام می شود. این آزمایشات عبارتند از:
معاینه فیزیکی مقعد
سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی، جهت بررسی کولون و سیگموئید روده کاربرد دارد. این وسیله یک لوله انعطاف پذیر و بلند است که می تواند به پزشک کمک کند تا روده و مقعد را مشاهده کند.
آندوسکوپی، برای بررسی قسمت ابتدایی دستگاه گوارش مری، معده و ابتدای روده کوچک کاربرد دارد. آندوسکوپ یک لوله کوچک و دارای دوربین است که تصاویر مشاهده شده از روده را بر روی مانیتور نمایش داده و به تشخیص سریع تر بیماری کمک میکند.
آزمایش خون : این آزمایش برای بررسی CBC و یا شمارش خون انجام می شود، تا احتمال کم خونی بررسی شود.
اسکن و تصویربرداری
درمان لخته خون در مدفوع
کنترل و درمان خون در مدفوع با توجه به علت بیماری و شدت خونریزی انجام میشود. اگر علت بروز این مشکل بیماری های نشیمنگاهی باشد، مصرف فیبر، حمام سیتز و مصرف دارو می تواند کمک کننده باشد ولی بهترین راه قطعی برای درمان بواسیر و درمان شقاق لیزر درمانی است.
درمان بیماریهای التهابی روده امکان ندارد، اما با مصرف دارو میتوان به بهبود التهاب و کاهش علائم کمک کرد. به علاوه درمان بیماریهای کمتر شایع نظیر سرطان نیز با مصرف داروهای شیمی درمانی، پرتو درمانی و جراحی انجام می شود.
برای درمان گیاهی خون در مدفوع یک روش وجود دارد اما نمی توان به آن استناد کرد. این داروی گیاهی شامل تهیه ترکیبی از پوست انار خشک، صمغ عربی، شادنج سنگی، سماق، بلوط و پوست سبز پسته و کتیرا گل محمدی و مازو است. این ترکیب را می توان روزانه میل کرد.
در هر صورت لازم است قبل از هر اقدام خودسرانه ای به پزشک مراجعه کنید تا علت مشاهده خون مشخص شود و درمان متناسب با عامل خونریزی انجام شود. در ادامه به شما خواهیم گفت که خون در مدفوع نشانه چیست؟ و چگونه می توان این مشکل را حل کرد؟
علل خون در مدفوع
مشاهده خون یعنی قسمتی از دستگاه گوارش آسیب دیده و خونریزی در حال وقوع است. بسته به مقدار خونریزی رنگ مدفوع هم تغییر میکند. در بیشتر موارد این خون با چشم قابل مشاهده است و رنگ آن قرمز روشن می باشد. در مواردی مقدار خونریزی به حدی کم است که به چشم قابل رویت نبوده و نیاز به انجام آزمایش دارد. این خونریزی باعث میشود، رنگ مدفوع سیاه و تیره شود. اما وقتی در مدفوع خود خون می بینیم چه بیماری داریم؟ علت های دیدن خون در مدفوع عبارت است از:
هموروئید یا بواسیر
بواسیر شایع ترین بیماری نشیمنگاهی است که در اثر وارد شدن فشار به مقعد، رگ های آن متورم شده و از مقعد بیرون می زند. مصرف فیبر، حمام سیتز و … تا حدودی به درمان این بیماری کمک می کنند، اما بهترین کار درمان بواسیر با لیزر است.
بیماری دیورتیکولار
دیورتیکولز برجستگی های کوچکی هستند که از دیواره روده بزرگ بیرون می زنند. معمولاً دیورتیکول ها مشکلی ایجاد نمی کنند، اما در صورتی که ملتهب و عفونی شوند، امکان دارد، خونریزی کنند. مصرف دارو می تواند در برطرف کردن التهاب موثر باشد.
شقاق مقعد
بیماری شقاق یک بریدگی یا ترک عمیق است که در لبه های خارجی مقعد ایجاد می شود. عبور مدفوع بزرگ و سخت به این زخم آسیب زده و باعث خونریزی میشود. در صورتی که علت شقاق فشار و اسپاسم عضله باشد راه درمان لیزر شقاق است.
کولیت
بیماری کولیت اولسراتیو به التهاب روده بزرگ گفته میشود، در صورتی که بیماری تشدید شود و خونریزی می کند. مصرف داروهای ضد التهاب در درمان این بیماری موثر است.
آنژیو دیسپلازی
شرایطی است که موجب شکنندگی رگ های خونی و خونریزی آنها می گردد. این بیماری معمولاً با نارسایی کلیه در ارتباط است و با آندوسکوپی قابل درمان است.
زخم معده
زخم معده موجب میشود، زخمی در آستر معده یا اثنی عشر ( انتهای روده کوچک) ایجاد شود. بسیاری از زخمهای معده در اثر عفونت با باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری ایجاد می شوند. استفاده طولانی مدت یا مصرف داروهایی با دوزهای بالا به خصوص داروهای ضد التهابی مانند آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن می توانند باعث زخم معده شوند.
پولیپ
پولیپ ها توده هایی خوش خیم هستند که می توانند رشد کرده، خونریزی کنند و یا حتی بدخیم و سرطانی شوند. پولیپ ها در صورت تشخیص به هنگام باید از روده خارج شوند.
سرطان
سرطان روده یکی از چهار سرطان شایع است که می تواند عامل خونریزی مقعدی یا لخته خون در مدفوع باشد.
آسیب دیدن مری
بیماریهای مری یا زخم شدن مری می تواند موجب خونریزی گردد.
علاوه بر موارد ذکر شده، بیماریهایی مثل کرون، عفونت روده، اختلالات لخته شدن خون و واکنش های آلرژیک نیز می توانند باعث خونریزی شوند. مصرف غذاهایی با دانه های رنگی مثل چغندر نیز می تواند باعث تغییر رنگ مدفوع شود.
رنگ خون و ارتباط آن با بیماری
مشاهده مدفوع آغشته به خون یعنی بخشی از دستگاه گوارش شما آسیب دیده است. از طرفی دستگاه گوارش خود از بخش های مختلفی تشکیل شده که شامل مری تا انتهای مقعد میشود. این یعنی تشخیص علت بیماری کمی مشکل است. اما توجه به میزان و رنگ خونریزی می تواند به پزشک اطلاعات مفیدی داده و به تشخیص سریعتر عارضه کمک کند. خونریزی مقعد می تواند در سه نوع مختلف دسته بندی شود.
قرمز روشن : مشاهده خون روشن در مدفوع، یعنی قسمت تحتانی دستگاه گوارش شامل روده بزرگ و انتهای مقعد آسیب دیده است. در صورت احتمال خونریزی با بیماریهای نشیمنگاهی مثل بواسیر، شقاق و … ارتباط داشته و یا ناشی از بیماریهای التهابی روده رخ داده است.
قرمز تیره : در صورتی که رنگ خون قرمز تیره باشد، یعنی خون مدت زمان بیشتری را در بدن بوده و در واقع خونریزی از قسمت ابتدایی دستگاه گوارش یعنی معده، روده کوچک و مری است.
مدفوع سیاه رنگ: وقتی مدفوع تیره یا اصطلاحاً قیری رنگ شده، یعنی خونریزی مخفی رخ داده است. در این حالت تشخیص خونریزی ممکن نبوده و برای تایید آن باید مدفوع مورد آزمایش قرار بگیرد.
وجود خون در مدفوع کودک یا نوزاد
وجود خون در مدفوع کودک یا نوزاد
علت مشاهده خون در مدفوع نوزاد یا کودک بسیار متفاوت است و نیاز به بررسی دارد. شقاق مقعد؛ عفونت و مصرف برخی ویتامین ها می تواند علت بروز این مشکل باشد. البته در برخی موارد نیز انتقال خون از بدن مادر و یا واکنش به رژیم غذایی خاصی علت مشاهده خون است.
برای بررسی بهتر است با پزشک کودکان مشورت کنید. اگر مشکل سلامتی وجود نداشته باشد، بهتر است در رژیم غذایی کودک تغییر ایجاد کنید مثلا با مشورت پزشک لبنیات بخصوص شیر را از رژیم غذایی حذف کنید. همچنین مادر شیرده بهتر است تا مدتی مصرف لبنیات را محدود کند. بهتر است در 6 ماه اول غذایی به کودک داده نشود؛ تا از آلرژی غذایی جلوگیری به عمل آید. اگر کودک شما به شیر مادر حساسیت دارد باید با مشورت پزشک از شیر دیگری استفاده کنید.
اگر غذایی جدیدی به کودک می دهید اولین مرتبه مقدار کمی از غذا به کودک داده شود تا احتمال آلرژی غذایی بررسی شود. همچنین باید مصرف غذاهای آلرژی زا مثل سویا، تخم مرغ، بادام زمینی را متوقف کنید.
مصرف آب میوه های طبیعی با فیبر بالا را به حداقل کاهش دهید.
خون در مدفوع در بارداری
مشاهده خون در بارداری علامت بسیار شایعی است. این مشکل میتواند از عوامل بسیاری نشات بگیرد. معمولاً ترین آن یبوست و ابتلا به بواسیر در بارداری است. بهترین راه برای جلوگیری از بروز این مشکل نیز افزودن فیبر به رژیم غذای، استفاده از حمام سیتز و تحرک و ورزش است.
با پزشک مشورت کنیم؟
بله در صورت مشاهده خون، به هر مقدار و رنگی لازم است با پزشک خود مشورت کنید. اغلب بیماریها هر چقدر زودتر تشخیص داده شوند، درمان آنها راحت تر و سریع تر انجام می شود. به علاوه وجود علائم دیگر مثل گیجی، خونریزی مداوم و گرفتگی شکم، درد مقعد و حالت تهوع می تواند وضعیتی اورژانسی ایجاد کند. در صورتی که خون در مدفوع با کاهش وزن بی دلیل همراه شده لازم است سریعاً از یک متخصص کمک بگیرید.
اما شاید بپرسید برای درمان خون در مدفوع به چه پزشکی مراجعه کنیم؟ همان طور که توضیح دادیم این یک مشکل گوارشی و برای حل آن لازم است با یک متخصص گوارش مشورت کنید.
تشخیص
برای تشخیص پزشک شروع به بررسی تاریخچه پزشکی بیمار می کند و ممکن است سوالاتی در رابطه با سایر علائم، رنگ خون و تعداد دفعات مشاهده خون بپرسد. این سوالات معمولاً عبارتند از :
هنگام دفع احساس درد دارید؟
آیا بی دلیل وزن شما کاهش یافته؟
آیا در بین اعضای خانواده خود سابقه ابتلا به بیماریهای گوارشی به خصوص سرطان دارید؟
آیا تغییر در نحوه و تعداد اجابت مزاج ایجاد شده است؟
سایر علائم چیست؟ مثلا هنگام دفع احساس سوزش یا خارش دارید؟
در آخر نیز آزمایشات دیگری جهت تشخیص علت بیماری انجام می شود. این آزمایشات عبارتند از:
معاینه فیزیکی مقعد
سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی، جهت بررسی کولون و سیگموئید روده کاربرد دارد. این وسیله یک لوله انعطاف پذیر و بلند است که می تواند به پزشک کمک کند تا روده و مقعد را مشاهده کند.
آندوسکوپی، برای بررسی قسمت ابتدایی دستگاه گوارش مری، معده و ابتدای روده کوچک کاربرد دارد. آندوسکوپ یک لوله کوچک و دارای دوربین است که تصاویر مشاهده شده از روده را بر روی مانیتور نمایش داده و به تشخیص سریع تر بیماری کمک میکند.
آزمایش خون : این آزمایش برای بررسی CBC و یا شمارش خون انجام می شود، تا احتمال کم خونی بررسی شود.
اسکن و تصویربرداری
درمان لخته خون در مدفوع
کنترل و درمان خون در مدفوع با توجه به علت بیماری و شدت خونریزی انجام میشود. اگر علت بروز این مشکل بیماری های نشیمنگاهی باشد، مصرف فیبر، حمام سیتز و مصرف دارو می تواند کمک کننده باشد ولی بهترین راه قطعی برای درمان بواسیر و درمان شقاق لیزر درمانی است.
درمان بیماریهای التهابی روده امکان ندارد، اما با مصرف دارو میتوان به بهبود التهاب و کاهش علائم کمک کرد. به علاوه درمان بیماریهای کمتر شایع نظیر سرطان نیز با مصرف داروهای شیمی درمانی، پرتو درمانی و جراحی انجام می شود.
برای درمان گیاهی خون در مدفوع یک روش وجود دارد اما نمی توان به آن استناد کرد. این داروی گیاهی شامل تهیه ترکیبی از پوست انار خشک، صمغ عربی، شادنج سنگی، سماق، بلوط و پوست سبز پسته و کتیرا گل محمدی و مازو است. این ترکیب را می توان روزانه میل کرد.
