از انجیر نیز سخن فراوان است اما انجیر معمولاً در بین ما به اندازه زیتون مورد توجه نیست. از پیامبر خدا نقل شده است که فرمود، اگر میگفتم میوهای از بهشت نازل شده هر آینه میگفتم که آن انجیر است برای اینکه میوه بهشت بدون دانه است، پس آن را بخورید که بواسیر را قطع میکند و برای درد نقرس (سیاتیک) سودمند است.
قرآن کریم با آنکه عموماً خوردنیها و نوشیدنیهای حلال را شرح میدهد، برخی از آنها را به طور خاص ذکر میکند که مسلماً نشان از اهمیت و برتری آنها بر دیگر خوراکیها دارد.
میوهها
در قرآن چهارده بار کلمه "میوه" ذکر شده است . به جز این اسم عام برخی از میوهها به طور خاص در آیات مختلفی آورده شده است. میوههایی که قرآن آنها را ذکر کرده است به ترتیب اهمیتی که از محتوای مطالب فهمیده میشود، عبارت است از زیتون، انجیر، انگور، رطب تازه، انار، موز، کدو و خیار چنبر.
انجیر و زیتون
خداوند در بین انواع خوراکیها به دو چیز و خوردنی قسم یاد میکند. آن دو انجیر و زیتون هستند که میتواند به اهمیت فوقالعاده آنها در سلامت انسان و حتی بهداشت روانی او اشاره داشته باشد.
«والتین و الزیتون»
روایاتی که از خواص زیتون سخن میگویند، چنان زیادند که مجال اشاره به آنها نیست تنها بگوییم که فرمودهاند زیتون بخورید که از درخت مبارکی است.(بحار ،ج3، 181)
از انجیر نیز سخن فراوان است اما انجیر معمولاً در بین ما به اندازه زیتون مورد توجه نیست. از پیامبر خدا صلی الله علیه وآله نقل شده است که فرمود: اگر میگفتم میوهای از بهشت نازل شده هر آینه میگفتم که آن انجیر است برای اینکه میوه بهشت بدون دانه است، پس آن را بخورید که بواسیر را قطع میکند و برای درد نقرس (سیاتیک) سودمند است. (بحار الانوار، ج63، 186)
روغن زیتون نیز در سوره مۆمنون و نور مورد توجه قرار گرفته است:
« وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِن طُورِ سَیْنَاء تَنبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْآكِلِینَ : و درختى را (نیز ایجاد كردیم) كه (غالبا) از طور سینا بیرون مىآید كه (به رویاندن زیتون) روغن و نان خورشى را براى خورندگان مىرویاند.»(مۆمنون،20) علاوه بر خواص مادی روغن زیتون، در روایات به تأثیرگذاری این مادهی غذایی در تعادل روح و روان انسان هم اشاره شده است. از امام رضا علیهالسلام نقل شده است: «... غم و اندوه را برطرف میکند و اخلاق را نیکو مینماید.» در بسیاری از روایات نیز فرمودهاند سرکه و روغن زیتون غذای انبیاء و غذای مورد علاقهی حضرت فاطمه بوده است. (بحارالانوار،48، 117)
خرمای تازه
« وَهُزِّی إِلَیْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَیْكِ رُطَبًا جَنِیًّا : و درخت خرما را به سوى خویش حركت ده تا براى تو خرماى تازه چیده فرو ریزد.» (مریم،25)
وقتی حضرت مریم حضرت عیسی را به دنیا آورد در همان لحظات نخستین پس از زایمان به او وحی شد درخت کنارش را تکان دهد و از آن خرمای تازه بخورد. از این رو گفتهاند که خرمای تازه بهترین غذا برای بانوانی است که تازه وضع حمل کردهاند.
انگور
وَعِنَبًا وَ قَضْبًا : و درخت انگور و سبزیجاتى كه چندین نوبت چیده مىشود.(عبس، 28)
انگور یازده بار در قرآن آمده است؛ چه به عنوان میوهی بهشتی و چه به عنوان برگزیده ای از میوه های زمینی. در سوره عبس برای یادآوری نعمتهایش وقتی از دانه و باران و... سخن میگوید رویش خرما و انگور را منتی بر بندگان و آیتی بر قدرت خود میداند.
انار
«فِیهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ : در آن دو (هر نوع درخت) میوه و درخت خرما و انار است.» (الرحمن،68)
از انار سه بار در قرآن یاد شده است. وقتی در سوره الرحمن از دو باغ ویژه بهشتی سخن میگوید میفرماید: در آن دو باغ میوههاست. سپس دو تا از آن میوهها را از بقیه جدا کرده و عیناً نام میبرد که انار و خرما هستند.
موز
«وَ طَلْحٍ مَّنضُودٍ : و (درخت) موز كه میوههایش روى هم نشسته.» (واقعه،29)
موز را هم به عنوان میوه های بهشتی نام میبرد و با توصیف درختان موز به توصیف زیباییها و نعمات بهشتی میپردازد. و همین دلیلی بر برتری موز بر دیگر میوهها از منظر قرآن خواهد بود. زیرا در بهشت آنچه راز جاوید ماندن و حیات طیبه است استفاده خواهد شد. هر چند کیفیت آنها با کیفیت میوه های زمین متفاوت باشد.
عسل
«...یَخْرُجُ مِن بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاء لِلنَّاسِ ... : از درون شكم آنها مواد قابل آشامیدن رنگارنگى بیرون مىآید كه در آن براى مردم شفاست ، ...» (النحل،69)
از عسل هم در قرآن یاد شده است و به مهمترین جنبهی عسل یعنی جنبه دارویی آن توجه شده است.
در قرآن دو چیز به عنوان عامل شفا یاد شده است: یکی خود قرآن و دیگری عسل است ؛ به عبارتی در قرآن کریم هم به شفای روح و قلب و هم به شفای جسم توجه شده است. در روایات هم آمده است که نوش عسل (یک قاشق مربا خوری عسل) موجب شفاست. (کافی، ج8، 194)
کدو هم در سوره صافات، آیه 146ذکر شده است. میفرماید :
وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِّن یَقْطِینٍ : و بر بالاى سر او بوتهاى از نوع كدو (یا موز یا انجیر) رویانیدیم.
وقتی یونس بیمار در ساحل افکنده شد بر او درخت کدو رویاندیم تا بر او سایه افکند.
پیاز، عدس، سیر، و سبزی هم در آیه 61 سوره بقره به عنوان درخواست بنی اسرائیل از خداوند مطرح شده است. و نان در سوره یوسف آیه 37 آمده است. البته اینها به عنوان نقل قول دیگران در قرآن آمدهاند.
نوشیدنیها در قرآن
شیر و آب خالص دو نوشیدنی هستند که قرآن از فوائد آن برای انسان سخن میگوید. گویا با ذکر این دو سخن، درباره ی همه مایعاتی که بدن انسان بدان نیازمند است تمام میکند.
شیر، آب خالص، شرابی پاکیزه (و غیر مست کننده) و شربتی از عسل، از نوشیدنی هائی است که در قرآن به عنوان نوشیدنیهای بهشتی نام برده شده است.
«...فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى ... : ... و نهرهایى از شراب كه سراپا لذت است براى نوشندگان، و نهرهایى از عسل تصفیه شده، و براى آنها در آنجا از هر گونه میوه هست ،... » (محمد،15)
گوشتها در قرآن
عبارت لحم به معنای گوشت 12 بار در سوره های بقره، مائده، انعام، و نحل ذکر شده است ؛ چرا که اساس تغذیه انسان و قوت بدن است. لذا اگر چه خوردن گوشت قرمز به صورت مداوم خوب نیست و از آن نهی شده است ، ترک کردن گوشت نیز بسیار بد است . در روایات گوشت را سید غذاها معرفی کردهاند و از تأثیر ترک گوشت در اخلاق انسان سخن شده است : «هر کس چهل روز گوشت نخورد، بداخلاق میشود.» (کافی ج 1،ص 301)
گوشت پرندگان
«وَلَحْمِ طَیْرٍ مِّمَّا یَشْتَهُونَ : و گوشت پرنده از هر چه میل نمایند .» (واقعه،21)
گوشتهای دریایی
«... وَهُوَ الَّذِی سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُواْ مِنْهُ لَحْمًا طَرِیًّا ... ؛ و اوست كسى كه دریا را مسخر گردانید تا از آن گوشت تازه بخورید .... .» (فاطر،12)
منبع : تبیان
قرآن کریم با آنکه عموماً خوردنیها و نوشیدنیهای حلال را شرح میدهد، برخی از آنها را به طور خاص ذکر میکند که مسلماً نشان از اهمیت و برتری آنها بر دیگر خوراکیها دارد.
میوهها
در قرآن چهارده بار کلمه "میوه" ذکر شده است . به جز این اسم عام برخی از میوهها به طور خاص در آیات مختلفی آورده شده است. میوههایی که قرآن آنها را ذکر کرده است به ترتیب اهمیتی که از محتوای مطالب فهمیده میشود، عبارت است از زیتون، انجیر، انگور، رطب تازه، انار، موز، کدو و خیار چنبر.
انجیر و زیتون
خداوند در بین انواع خوراکیها به دو چیز و خوردنی قسم یاد میکند. آن دو انجیر و زیتون هستند که میتواند به اهمیت فوقالعاده آنها در سلامت انسان و حتی بهداشت روانی او اشاره داشته باشد.
«والتین و الزیتون»
روایاتی که از خواص زیتون سخن میگویند، چنان زیادند که مجال اشاره به آنها نیست تنها بگوییم که فرمودهاند زیتون بخورید که از درخت مبارکی است.(بحار ،ج3، 181)
از انجیر نیز سخن فراوان است اما انجیر معمولاً در بین ما به اندازه زیتون مورد توجه نیست. از پیامبر خدا صلی الله علیه وآله نقل شده است که فرمود: اگر میگفتم میوهای از بهشت نازل شده هر آینه میگفتم که آن انجیر است برای اینکه میوه بهشت بدون دانه است، پس آن را بخورید که بواسیر را قطع میکند و برای درد نقرس (سیاتیک) سودمند است. (بحار الانوار، ج63، 186)
روغن زیتون نیز در سوره مۆمنون و نور مورد توجه قرار گرفته است:
« وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِن طُورِ سَیْنَاء تَنبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْآكِلِینَ : و درختى را (نیز ایجاد كردیم) كه (غالبا) از طور سینا بیرون مىآید كه (به رویاندن زیتون) روغن و نان خورشى را براى خورندگان مىرویاند.»(مۆمنون،20) علاوه بر خواص مادی روغن زیتون، در روایات به تأثیرگذاری این مادهی غذایی در تعادل روح و روان انسان هم اشاره شده است. از امام رضا علیهالسلام نقل شده است: «... غم و اندوه را برطرف میکند و اخلاق را نیکو مینماید.» در بسیاری از روایات نیز فرمودهاند سرکه و روغن زیتون غذای انبیاء و غذای مورد علاقهی حضرت فاطمه بوده است. (بحارالانوار،48، 117)
خرمای تازه
« وَهُزِّی إِلَیْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسَاقِطْ عَلَیْكِ رُطَبًا جَنِیًّا : و درخت خرما را به سوى خویش حركت ده تا براى تو خرماى تازه چیده فرو ریزد.» (مریم،25)
وقتی حضرت مریم حضرت عیسی را به دنیا آورد در همان لحظات نخستین پس از زایمان به او وحی شد درخت کنارش را تکان دهد و از آن خرمای تازه بخورد. از این رو گفتهاند که خرمای تازه بهترین غذا برای بانوانی است که تازه وضع حمل کردهاند.
انگور
وَعِنَبًا وَ قَضْبًا : و درخت انگور و سبزیجاتى كه چندین نوبت چیده مىشود.(عبس، 28)
انگور یازده بار در قرآن آمده است؛ چه به عنوان میوهی بهشتی و چه به عنوان برگزیده ای از میوه های زمینی. در سوره عبس برای یادآوری نعمتهایش وقتی از دانه و باران و... سخن میگوید رویش خرما و انگور را منتی بر بندگان و آیتی بر قدرت خود میداند.
انار
«فِیهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ : در آن دو (هر نوع درخت) میوه و درخت خرما و انار است.» (الرحمن،68)
از انار سه بار در قرآن یاد شده است. وقتی در سوره الرحمن از دو باغ ویژه بهشتی سخن میگوید میفرماید: در آن دو باغ میوههاست. سپس دو تا از آن میوهها را از بقیه جدا کرده و عیناً نام میبرد که انار و خرما هستند.
موز
«وَ طَلْحٍ مَّنضُودٍ : و (درخت) موز كه میوههایش روى هم نشسته.» (واقعه،29)
موز را هم به عنوان میوه های بهشتی نام میبرد و با توصیف درختان موز به توصیف زیباییها و نعمات بهشتی میپردازد. و همین دلیلی بر برتری موز بر دیگر میوهها از منظر قرآن خواهد بود. زیرا در بهشت آنچه راز جاوید ماندن و حیات طیبه است استفاده خواهد شد. هر چند کیفیت آنها با کیفیت میوه های زمین متفاوت باشد.
عسل
«...یَخْرُجُ مِن بُطُونِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاء لِلنَّاسِ ... : از درون شكم آنها مواد قابل آشامیدن رنگارنگى بیرون مىآید كه در آن براى مردم شفاست ، ...» (النحل،69)
از عسل هم در قرآن یاد شده است و به مهمترین جنبهی عسل یعنی جنبه دارویی آن توجه شده است.
در قرآن دو چیز به عنوان عامل شفا یاد شده است: یکی خود قرآن و دیگری عسل است ؛ به عبارتی در قرآن کریم هم به شفای روح و قلب و هم به شفای جسم توجه شده است. در روایات هم آمده است که نوش عسل (یک قاشق مربا خوری عسل) موجب شفاست. (کافی، ج8، 194)
کدو هم در سوره صافات، آیه 146ذکر شده است. میفرماید :
وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِّن یَقْطِینٍ : و بر بالاى سر او بوتهاى از نوع كدو (یا موز یا انجیر) رویانیدیم.
وقتی یونس بیمار در ساحل افکنده شد بر او درخت کدو رویاندیم تا بر او سایه افکند.
پیاز، عدس، سیر، و سبزی هم در آیه 61 سوره بقره به عنوان درخواست بنی اسرائیل از خداوند مطرح شده است. و نان در سوره یوسف آیه 37 آمده است. البته اینها به عنوان نقل قول دیگران در قرآن آمدهاند.
نوشیدنیها در قرآن
شیر و آب خالص دو نوشیدنی هستند که قرآن از فوائد آن برای انسان سخن میگوید. گویا با ذکر این دو سخن، درباره ی همه مایعاتی که بدن انسان بدان نیازمند است تمام میکند.
شیر، آب خالص، شرابی پاکیزه (و غیر مست کننده) و شربتی از عسل، از نوشیدنی هائی است که در قرآن به عنوان نوشیدنیهای بهشتی نام برده شده است.
«...فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى ... : ... و نهرهایى از شراب كه سراپا لذت است براى نوشندگان، و نهرهایى از عسل تصفیه شده، و براى آنها در آنجا از هر گونه میوه هست ،... » (محمد،15)
گوشتها در قرآن
عبارت لحم به معنای گوشت 12 بار در سوره های بقره، مائده، انعام، و نحل ذکر شده است ؛ چرا که اساس تغذیه انسان و قوت بدن است. لذا اگر چه خوردن گوشت قرمز به صورت مداوم خوب نیست و از آن نهی شده است ، ترک کردن گوشت نیز بسیار بد است . در روایات گوشت را سید غذاها معرفی کردهاند و از تأثیر ترک گوشت در اخلاق انسان سخن شده است : «هر کس چهل روز گوشت نخورد، بداخلاق میشود.» (کافی ج 1،ص 301)
گوشت پرندگان
«وَلَحْمِ طَیْرٍ مِّمَّا یَشْتَهُونَ : و گوشت پرنده از هر چه میل نمایند .» (واقعه،21)
گوشتهای دریایی
«... وَهُوَ الَّذِی سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُواْ مِنْهُ لَحْمًا طَرِیًّا ... ؛ و اوست كسى كه دریا را مسخر گردانید تا از آن گوشت تازه بخورید .... .» (فاطر،12)
منبع : تبیان
آن شراب طهوررا که شنیده ای بهشتیان را می خورانند، میکده اش کربلاست...
