۱۳۹۰-۱-۲۷، ۱۰:۰۵ صبح
سعدالدین حموی جوینی
چون سعدالدین مدتی در حمام یکی از شهرهای دمشق یا جبل قاسیون اقامت داشته بهمین جهت به حموی معروف شده است.
در بین ادبا اتفاق نظر در زاد روز مرگ وی وجود ندارد اما اجما کلی سال 586 را زاد روز حموی و سال 649 ه.ق سال وفاتش ذکر کرده اند.
موید ثابتی به نقل از یک مجموعه خطی که در دانشگاه تهران نگهداری می شده است منقول از خط برادرش (شیخ صدرالدین ابوالمجامع ابراهیم حموی) نسبت وی را به خواجه عبدا... انصاری معروف به پیر هرات ذکر کرده است.
((محمدبن الموید بن ابی بکر جمال ابن عبدا... بن احسین علی بن ابن عبدا... محمدبن حمویه عثمان بن سعدالدین اوسعدبن نصرا... بن محمدبن الشیخ ابی اسمعیل عبدا... انصاری)) براین اساس شیخ سعدالدین حموی جوینی از عرفای قرن6و7 ه.ق است که در بحرآباد جوین سبزوار متولد شد،تحصیلات اولیه اش را در سبزوار و نیشابور گذراند و به منظور کسب فیض از محضر اساتید و مشاهیر وقت بمدت 25 سال از محضر اساتیدی چون خواجه نجم الدین کبری، صدرالدین قونوی و شهاب الدین خیوفی مستفیض و مفیض به شاگردانی چون شمس الدین طبری عزیز نسفی و ... گردید، وی را رائض به معنی رام کننده میدان دری و تازی و خسروایوان حقیقی و مجازی سیر وسلو ک از عین به یقین گفته اند.
حموی سعدالدین بعد از مرگ معین الدین جاجرمی مدرس مدرسه نظامیه نیشابور شد و آورده اند که بعداز نیشابور به خوارزم رفت و به صحبت شیخ نجم الدین کبری پیوست و از او اجازه ارشاد یافت، سپس به موطن خود بحر آباد جوین بازگشت و خلعتهای شاهانه را فروخت وبا پول آن خانقاه خود راتعمیر کرد وی در روز عید قربان سال 650 ه.ق جان به جان افرین سپرد وبه لقاء ا... پیوست. یکی از شاگردانش قطعه شعری در ماده تاریخ وفات وی به شرح زیر سروده است:
وفات شیخ(قطب)جهان سعد ابن حموی که نور ملــت اسلام و شمع تقوی بود
بـــروز جمعه نـــماز دگـــر در بـــحر آبــــاد سال ششصد و پنجاه عیداضحی بود
صاحب کتاب ریاض العارفین از کرامات وی این چنین نام برده است:
گویند وقتی مدت سیزده روز از بدن وی منسلخ شده بود و وی به مانند قالبی بی جان افتاده بود پس از مدتی مذکور به خویش آمد سوگند خورد که از این کیفیت خبری ندارم، غرض فرید زمان و وحید بود.
کتب حموی:
1- سجنجل الارواح و نقوش الارواح
2- سکینه الصالحین
3- قلب المنقلب
4- کشف المحجوب
5- محبوب المحبین و مطلوالواصلین که در آداب و اختلاف است به نوشته کتاب مجالس المومنین این کتاب در علم حروف است. وی در نظم و نثر فارسی و عربی مهارت داشته از جمله اشعار وی است:
در هرچـه نــظر کنـــم تـو را بینــم مــن در دیــــتده مـن تـــوئــی کــه را بیـــنم مـــن
جــز از تو که باشــد و کــه رابینـم مــن کــی بـاشــد و گـــــر بــود چـــرا بینــم مــن
اندر دل من درون و بیرون همه اوســـت انـــدر تــن مــن جا و تن و خون همه اوسـت
آنــجا چگــونــه کفــر و ایــمـان گـــنجــد نی چون باشد و جود مـن چون همه اوست
میدان به یقین که هم بدوسیرازاوســت در کوه قدر شـــر هـــم از او خــیر از اوســت
شور و شغب و مسـجد و میخانـــه از او و اشـــرب و فغـــان فتــنه و دیـــر از اوســت
آنم که جهان چوحقه درمشت من است دیـــن قـــوت حــق زقوت پشــت مـن اســت
کونین و مکان و هر چــه در عالم هست در قبضـه قــدرت و دو انگــشــت مـن اســت
ای قدرت تو معتدل نـــه بـــالا ونه پسـت وی چشم تو مخمور نه هشیار و نه مســـت
بــالجمله چنانـی که چنــان مــــی بایــد کس راتو چو محبوب نبوده است و نه هست
کس نیست که او شیفته روی تو نیست سر گشته چو من در شکن موی تو نیســـت
گویند بهشـــت جـاودان خــــوش باشـــد دانـــم به یقین که خوشتر از روی تو نیســت
چون سعدالدین مدتی در حمام یکی از شهرهای دمشق یا جبل قاسیون اقامت داشته بهمین جهت به حموی معروف شده است.
در بین ادبا اتفاق نظر در زاد روز مرگ وی وجود ندارد اما اجما کلی سال 586 را زاد روز حموی و سال 649 ه.ق سال وفاتش ذکر کرده اند.
موید ثابتی به نقل از یک مجموعه خطی که در دانشگاه تهران نگهداری می شده است منقول از خط برادرش (شیخ صدرالدین ابوالمجامع ابراهیم حموی) نسبت وی را به خواجه عبدا... انصاری معروف به پیر هرات ذکر کرده است.
((محمدبن الموید بن ابی بکر جمال ابن عبدا... بن احسین علی بن ابن عبدا... محمدبن حمویه عثمان بن سعدالدین اوسعدبن نصرا... بن محمدبن الشیخ ابی اسمعیل عبدا... انصاری)) براین اساس شیخ سعدالدین حموی جوینی از عرفای قرن6و7 ه.ق است که در بحرآباد جوین سبزوار متولد شد،تحصیلات اولیه اش را در سبزوار و نیشابور گذراند و به منظور کسب فیض از محضر اساتید و مشاهیر وقت بمدت 25 سال از محضر اساتیدی چون خواجه نجم الدین کبری، صدرالدین قونوی و شهاب الدین خیوفی مستفیض و مفیض به شاگردانی چون شمس الدین طبری عزیز نسفی و ... گردید، وی را رائض به معنی رام کننده میدان دری و تازی و خسروایوان حقیقی و مجازی سیر وسلو ک از عین به یقین گفته اند.
حموی سعدالدین بعد از مرگ معین الدین جاجرمی مدرس مدرسه نظامیه نیشابور شد و آورده اند که بعداز نیشابور به خوارزم رفت و به صحبت شیخ نجم الدین کبری پیوست و از او اجازه ارشاد یافت، سپس به موطن خود بحر آباد جوین بازگشت و خلعتهای شاهانه را فروخت وبا پول آن خانقاه خود راتعمیر کرد وی در روز عید قربان سال 650 ه.ق جان به جان افرین سپرد وبه لقاء ا... پیوست. یکی از شاگردانش قطعه شعری در ماده تاریخ وفات وی به شرح زیر سروده است:
وفات شیخ(قطب)جهان سعد ابن حموی که نور ملــت اسلام و شمع تقوی بود
بـــروز جمعه نـــماز دگـــر در بـــحر آبــــاد سال ششصد و پنجاه عیداضحی بود
صاحب کتاب ریاض العارفین از کرامات وی این چنین نام برده است:
گویند وقتی مدت سیزده روز از بدن وی منسلخ شده بود و وی به مانند قالبی بی جان افتاده بود پس از مدتی مذکور به خویش آمد سوگند خورد که از این کیفیت خبری ندارم، غرض فرید زمان و وحید بود.
کتب حموی:
1- سجنجل الارواح و نقوش الارواح
2- سکینه الصالحین
3- قلب المنقلب
4- کشف المحجوب
5- محبوب المحبین و مطلوالواصلین که در آداب و اختلاف است به نوشته کتاب مجالس المومنین این کتاب در علم حروف است. وی در نظم و نثر فارسی و عربی مهارت داشته از جمله اشعار وی است:
در هرچـه نــظر کنـــم تـو را بینــم مــن در دیــــتده مـن تـــوئــی کــه را بیـــنم مـــن
جــز از تو که باشــد و کــه رابینـم مــن کــی بـاشــد و گـــــر بــود چـــرا بینــم مــن
اندر دل من درون و بیرون همه اوســـت انـــدر تــن مــن جا و تن و خون همه اوسـت
آنــجا چگــونــه کفــر و ایــمـان گـــنجــد نی چون باشد و جود مـن چون همه اوست
میدان به یقین که هم بدوسیرازاوســت در کوه قدر شـــر هـــم از او خــیر از اوســت
شور و شغب و مسـجد و میخانـــه از او و اشـــرب و فغـــان فتــنه و دیـــر از اوســت
آنم که جهان چوحقه درمشت من است دیـــن قـــوت حــق زقوت پشــت مـن اســت
کونین و مکان و هر چــه در عالم هست در قبضـه قــدرت و دو انگــشــت مـن اســت
ای قدرت تو معتدل نـــه بـــالا ونه پسـت وی چشم تو مخمور نه هشیار و نه مســـت
بــالجمله چنانـی که چنــان مــــی بایــد کس راتو چو محبوب نبوده است و نه هست
کس نیست که او شیفته روی تو نیست سر گشته چو من در شکن موی تو نیســـت
گویند بهشـــت جـاودان خــــوش باشـــد دانـــم به یقین که خوشتر از روی تو نیســت
كسي كه به خودش احترام نگذارد، نبايد اميد داشته باشد كه ديگران، وي را ارجمند شمارند
